Сината економија нуди нови можности за инвестиции, вработувања и одржлив развој

Во организација на Регионалната мрежа за сина економија (RBEN), во Штип се одржа регионална работна средба на тема „Поттикнување на вработувања и инвестиции во сината економија“, на која учествуваа претставници на бизнис-заедницата, јавните институции, граѓанскиот сектор и членови на мрежата. Средбата е дел од проектот „Сина економија – GROWTH4BLUE“, во кој партнер е Сојузот на стопански комори на Македонија (ССК), а истиот се реализира со поддршка на Европската Унија преку инструментот ИПА III.

На средбата беше истакнато дека сината економија претставува значајна можност за одржлив економски развој преку поефикасно и одговорно искористување на водните ресурси, развој на нови бизниси и отворање современи работни места. Учесниците нагласија дека е потребен премин кон иновативни и технолошки напредни решенија кои ќе овозможат истовремено економски раст и заштита на животната средина.

Во рамки на дискусиите беа издвоени три области со најголем потенцијал за развој. Во областа на туризмот беше потенцирана потребата од развој на регенеративен туризам преку нови услуги и професии поврзани со заштита на природата, управување со крајбрежни подрачја и еко-рекреативни активности. Како значаен потенцијал беше препознаена и технолошката модернизација на управувањето со водите преку примена на принципите на кружната економија, дигитален мониторинг и иновативни решенија базирани на вештачка интелигенција. Дополнително, учесниците укажаа на можностите за развој на одржлива аквакултура и рибарство, со фокус на еколошко производство и создавање конкурентни производи за регионалните и европските пазари.

Во дискусијата беа идентификувани и низа предизвици кои го ограничуваат развојот на секторот. Посебно беше нагласена потребата од усогласување на регулативата со новите технологии во водниот сектор, поедноставување на административните процедури и подобрување на координацијата меѓу надлежните институции.

Учесниците констатираа дека постои значителен јаз помеѓу потребите на пазарот на труд и постојната образовна понуда, особено во областите на географските информациски системи (ГИС), дигиталните технологии и претприемништвото. Во таа насока беше истакната потребата од нови програми за обука, преквалификација и развој на вештини кои ќе одговорат на барањата на зелената и дигиталната транзиција.

Како заклучок од средбата беше оценето дека сината економија претставува стратешка можност за Северна Македонија и важен двигател на одржливиот развој. Во наредниот период, Регионалната мрежа за сина економија ќе продолжи со активности насочени кон подобрување на регулативата, олеснување на инвестициите и создавање услови за отворање нови, квалитетни и добро платени работни места.

Во рамки на договорените активности предвидени се подготовка на предлог-измени на регулативата за новите технологии во водниот сектор, формирање меѓуресорска работна група за поедноставување на концесиските постапки и иницирање програми за обука во областа на ГИС-технологиите во соработка со академската заедница.

___________

Blue Economy Offers New Opportunities for Investment, Employment and Sustainable Development

A regional working meeting on “Promoting Employment and Investment in the Blue Economy” was held in Štip, organized by the Regional Blue Economy Network (RBEN), bringing together representatives of the business community, public institutions, the civil sector, and members of the network. The meeting is part of the Blue Economy – GROWTH4BLUE project, in which the Macedonia Chambers of Commerce (MCC) is a partner, and is implemented with the support of the European Union through the IPA III Instrument.

It was highlighted that the blue economy represents a significant opportunity for sustainable economic development through more efficient and responsible use of water resources, the development of new business models, and the creation of modern jobs. Participants emphasized the need for a transition towards innovative and technologically advanced solutions that simultaneously enable economic growth and environmental protection.

Three areas with the highest development potential were identified during the discussions. In tourism, the need to develop regenerative tourism was highlighted, through new services and professions related to nature conservation, coastal zone management, and eco-recreational activities. Technological modernization of water management was also recognized as a key opportunity, through the application of circular economy principles, digital monitoring, and innovative solutions based on artificial intelligence. In addition, participants pointed to the potential for developing sustainable aquaculture and fisheries, with a focus on environmentally friendly production and the creation of competitive products for regional and European markets.

The discussion also identified a number of challenges that limit sector development. In particular, the need to align legislation with new technologies in the water sector, simplify administrative procedures, and improve coordination among competent institutions was emphasized.

Participants concluded that there is a significant gap between labour market needs and the current education system, particularly in the areas of Geographic Information Systems (GIS), digital technologies, and entrepreneurship. In this regard, the need for new training programmes, reskilling, and upskilling initiatives was highlighted to meet the demands of the green and digital transition.

As a conclusion, it was assessed that the blue economy represents a strategic opportunity for North Macedonia and an important driver of sustainable development. In the coming period, the Regional Blue Economy Network will continue its activities aimed at improving the regulatory framework, facilitating investments, and creating conditions for the development of new, quality, and well-paid jobs.

Planned activities include the preparation of draft amendments to regulations concerning new technologies in the water sector, the establishment of an inter-ministerial working group to simplify concession procedures, and the initiation of training programmes in GIS technologies in cooperation with the academic community.