Поефикасното користење на водата отвора можности за поконкурентно земјоделство

Земјоделството е значаен дел од домашната економија, но неговата продуктивност и конкурентност во голема мера зависат од достапноста на водата и од ефикасноста на системите за наводнување. Недоволното користење на изградената инфраструктура, загубите на вода и ограничената примена на современи технологии ја нагласуваат потребата од инвестиции во одржливо управување со водните ресурси.

Според анализата за состојбите, потенцијалите и предизвиците на Сината економија во РС Македонија, изработена од Сојузот на стопански комори на Македонија (ССК), како партнер во проектот „Сина економија – GROWTH4BLUE“, со поддршка на Европската Унија, се наводнуваат околу 7% од земјоделските површини, додека од изградените хидросистеми се користат само околу една четвртина, односно 25%. Истовремено, застарените системи предизвикуваат загуби на вода од околу 23%.

Значењето на земјоделството се согледува и преку неговиот економски придонес. Во 2023 година, секторот учествувал со 7,1% во бруто-домашниот производ и обезбедувал 53.746 формално регистрирани работни места. Сепак, трговскиот дефицит кај земјоделските производи се проценува на околу 700 милиони до 1 милијарда американски долари годишно. Според анализата, годишниот увоз на земјоделски производи изнесува приближно 1,5–1,8 милијарди американски долари, додека извозот е во распон од 600 до 800 милиони американски долари. Овие показатели ја нагласуваат важноста од унапредување на домашното производство и зајакнување на неговата конкурентност.

Како можен правец за подобрување се издвојува примената на современи технологии за наводнување. Пилот-проектите за наводнување капка по капка опфаќаат околу 12% од наводнуваните површини и претставуваат основа за поширока примена на системи што овозможуваат порационално користење на водата. Потребни се и инвестиции во модернизација на водната инфраструктура, поттикнување одржливи земјоделски практики и поддршка за премин кон органско производство.

Поефикасното управување со водните ресурси не е само еколошки приоритет, туку и можност за зголемување на земјоделската продуктивност, посилно домашно производство и поголема извозна конкурентност. Инвестирањето во современи технологии и одржливо наводнување е важен чекор кон поотпорно земјоделство и долгорочен економски развој.

__________

More Efficient Water Use Opens Opportunities for More Competitive Agriculture

Agriculture is an important part of the domestic economy, but its productivity and competitiveness largely depend on water availability and the efficiency of irrigation systems. The underutilization of existing infrastructure, water losses, and the limited adoption of modern technologies highlight the need for investment in sustainable water resource management.

According to the analysis of the conditions, potential and challenges of the Blue Economy in the Republic of North Macedonia, prepared by the Macedonian Chambers of Commerce (MCC), as a partner in the “Blue Economy – GROWTH4BLUE” project, with the support of the European Union, around 7% of agricultural land is irrigated, while only about one quarter, or 25%, of the existing irrigation systems are in use. At the same time, outdated systems result in water losses of around 23%.

The importance of agriculture is also reflected in its economic contribution. In 2023, the sector accounted for 7.1% of gross domestic product and provided 53,746 formally registered jobs. However, the trade deficit in agricultural products is estimated at around USD 700 million to USD 1 billion annually. According to the analysis, annual imports of agricultural products amount to approximately USD 1.5–1.8 billion, while exports range between USD 600 and 800 million. These figures underscore the importance of enhancing domestic production and strengthening its competitiveness.

The adoption of modern irrigation technologies stands out as one possible avenue for improvement. Pilot drip-irrigation projects cover around 12% of irrigated areas and provide a basis for wider adoption of systems that enable more efficient use of water. Investment is also needed to modernize water infrastructure, promote sustainable agricultural practices, and support the transition to organic production.

More efficient management of water resources is not only an environmental priority, but also an opportunity to increase agricultural productivity, strengthen domestic production, and enhance export competitiveness. Investing in modern technologies and sustainable irrigation is an important step towards more resilient agriculture and long-term economic development.