ССКМ во Тирана: како бизнисот обликуваше поправеден пазар

ПРИМЕР ЗА ВЛИЈАТЕЛНО ЗАСТАПУВАЊЕ

ССКМ во Тирана: како бизнисот обликуваше поправеден пазар

Претседателот на Управниот одбор на ССКМ, Драган Пехчевски, го претставуваше Сојузот на регионалната работилница за меѓусебни размени на искуства на CIPE, каде застапувањето на ССКМ за Законот за нефер трговски практики во Северна Македонија беше претставено како регионален пример за влијателно застапување засновано на докази.

Тирана, Албанија  ·  23–24 јуни 2026

Сојузот на стопански комори на Македонија (ССКМ) учествуваше на Регионалната работилница за меѓусебно учење на деловните здруженија и организациите на граѓанското општество, организирана од Центарот за меѓународно приватно претприемништво (CIPE) и одржана на 23–24 јуни 2026 година во хотелот Maritim Plaza во Тирана, Албанија. Во име на ССКМ, претседателот на Управниот одбор Драган Пехчевски — кој ја води соработката на Сојузот со CIPE — им се придружи на деловните здруженија и организациите на граѓанското општество од Југоисточна Европа и Евроазија за размена на практично искуство во градењето посилни, поодржливи и повлијателни членски организации.

ССКМ заедно со претставниците на CIPE на Регионалната работилница за меѓусебни размена на искуства во Тирана.

Регионален форум за посилни здруженија

Дводневната работилница, одржана во рамките на програмата на CIPE „Унапредување на економската слобода и отпорност“, собра здруженија од Албанија, Босна и Херцеговина, Северна Македонија и пошироко. Сесиите ги водеа експертите на CIPE за развој на здруженија — меѓу кои и Стефан Розенлунд, директор за развој на здруженија — заедно со програмските менаџери Маја Еристави и Едвал Зото.

Агендата се фокусираше на три способности што ја определуваат отпорноста на едно здружение:

• Финансиска одржливост — модели на членство со членарина, услуги за членовите и диверзифицирани приходи надвор од донаторското финансирање;
• Организациско управување — модели и практики што ги одржуваат здруженијата отчетни и ефикасни; и
• Застапување како основна услуга — претворање на заедничкиот глас на бизнисот во конкретни резултати во политиките.

Стефен Розенлунд од CIPE ја отвора сесијата за финансиска одржливост на здруженијата.

Студија на случај на ССКМ: „Како бизнисот обликуваше поправеден пазар“

Вториот ден, во рамките на сесијата со примери од практиката за влијателно застапување, Драган Пехчевски го претстави клучниот случај на застапување на ССКМ: Законот за нефер трговски практики во синџирот на снабдување со земјоделско-прехранбени производи во Северна Македонија.

Предизвикот беше добро познат низ целиот регион. Малите добавувачи и земјоделците беа изложени на концентрираната моќ на купувачите; договорите честопати беа усни, а условите можеа да се менуваат еднострано; и не постоеше посебна рамка за фер трговија усогласена со ЕУ.

Наместо да застане на едната страна, ССКМ ги претвори многуте спротивставени интереси во еден веродостоен глас. Добавувачите бараа заштита; купувачите и трговците на мало бараа применливи правила. Преку дисциплиниран процес — слушање на членовите и проценка на реалното влијание, усогласување на тие интереси во една позиција заснована на докази, вклучување на Министерството и Собранието преку јавна расправа, и потоа поддршка на спроведувањето — ССКМ помогна да се обликува закон зад кој можеше да застане целиот сектор.

Резултатот е и правичен и применлив. Законот целосно ја транспонира Директивата (ЕУ) 2019/633, забранува 26 нечесни трговски практики и бара писмени договори низ целиот синџир, а сето тоа го спроведува единствен орган — Комисијата за заштита на конкуренцијата (КЗК). Практичниот лимит на рабати од 10% сега опфаќа околу 2.546 производи, придружен со реалистичен преоден период и јасен опфат. Донесен во март 2024 и во сила од септември 2024 година, законот е целосно усогласен со агендата за пристапување во ЕУ.

„Доброто застапување го подготвува теренот — така што кога ќе дојде моментот, вистинскиот одговор веќе е на маса.“

Учење со регионалните колеги

Случајот на ССКМ беше претставен заедно со примерите на Алијансата на слободни професионалци (APL Албанија) и Здружението на албанските производители (AMU), додека претходните сесии за размена на искуства ги вклучија Американската стопанска комора во Албанија, Здружението на деловни жени на Босна и Херцеговина и Националното здружение за недвижнини на Албанија. Вечерата за вмрежување и структурираното поврзување ја поттикнаа секоја организација да се обврзе на барем една конкретна последователна соработка.

Зошто ова е важно за членовите на ССКМ

За ССКМ, работилницата ја зајакна едноставната определба: професионалното застапување засновано на докази и силните услуги за членовите се она што ја прави една комора незаменлива. Односите со колегите изградени во Тирана — и практичните алатки споделени таму за одржливост, управување и застапување — директно се вградуваат во работата на ССКМ за неговите членови и во продолжената соработка со CIPE.

ССКМ им се заблагодарува на CIPE и на организациите-домаќини за вредната размена и очекува да ја продолжи соработката со своите регионални партнери.

PEER EXAMPLE OF IMPACTFUL ADVOCACY

SSKM in Tirana: sharing how business shaped a fairer market

SSKM President of the Board Dragan Pehchevski represented the Union at CIPE’s Regional Peer Learning Workshop, presenting SSKM’s advocacy on North Macedonia’s Law on Unfair Trade Practices as a regional example of impactful, evidence-based advocacy.

Tirana, Albania  ·  23–24 June 2026

The Union of Chambers of Commerce of Macedonia (SSKM) took part in the Regional Peer Learning Workshop for Business Associations and Civil Society Organizations, organized by the Center for International Private Enterprise (CIPE) and held on 23–24 June 2026 at the Maritim Hotel Plaza in Tirana, Albania. Representing SSKM, President of the Board Dragan Pehchevski — who leads the Union’s cooperation with CIPE — joined business associations and civil society organizations from across Southeast Europe and Eurasia to exchange practical experience on building stronger, more sustainable, and more influential member organizations.

SSKM joined regional peers and CIPE colleagues at the Regional Peer Learning Workshop in Tirana.

A regional forum for stronger associations

Held within CIPE’s “Advancing Economic Freedom and Resilience” program, the two-day workshop brought together associations from Albania, Bosnia and Herzegovina, North Macedonia, and beyond. Sessions were led by CIPE’s association-development experts — including Stephen Rosenlund, Director of Association Development — together with program managers Maya Eristavi and Edval Zoto.

The agenda focused on three capabilities that define a resilient association:

• Financial sustainability — fee-based membership models, member services, and diversified revenue beyond donor funding;
• Organizational governance — models and practices that keep associations accountable and effective; and
• Advocacy as a core service — turning the collective voice of business into concrete policy results.

CIPE’s Stephen Rosenlund opening the session on financial sustainability for associations.

SSKM’s case study: “How business shaped a fairer market”

On the second day, during the peer-examples session on impactful advocacy, Dragan Pehchevski presented SSKM’s flagship advocacy case: North Macedonia’s Law on Unfair Trade Practices in the Agri-Food Supply Chain.

The challenge was one familiar across the region. Small suppliers and farmers were exposed to concentrated buyer power; deals were often unwritten and terms could change unilaterally; and no dedicated, EU-aligned framework for fair trading existed.

Rather than take one side, SSKM turned many competing interests into a single credible voice. Suppliers wanted protection; buyers and retailers wanted workable rules. Through a disciplined process — listening to members and costing the real impact, reconciling those interests into one evidence-based position, engaging the Ministry and Parliament through public consultation, and then supporting compliance — SSKM helped shape a law the whole sector could stand behind.

The result is both fair and workable. The law fully transposes EU Directive 2019/633, bans 26 unfair trading practices, and requires written contracts across the chain, all enforced by a single authority — the Competition Commission (KZK). A practical 10% rebate cap now covers roughly 2,546 products, paired with a realistic transition period and a clear scope. Adopted in March 2024 and in force since September 2024, it is fully aligned with the EU accession agenda.

“Good advocacy prepares the ground — so when the moment comes, the right answer is already on the table.”

Learning with regional peers

SSKM’s case sat alongside peer examples from The Alliance of Free Professionals (APL Albania) and The Albanian Manufacturers Union (AMU), while earlier experience-exchange sessions featured the American Chamber of Commerce in Albania, the Association of Businesswomen of Bosnia and Herzegovina, and the National Albanian Real Estate Association. A networking dinner and structured matchmaking encouraged every organization to commit to at least one concrete follow-up collaboration.

Why it matters for SSKM’s members

For SSKM, the workshop reinforced a simple conviction: professional, evidence-based advocacy and strong member services are what make a chamber indispensable. The peer relationships built in Tirana — and the practical tools shared there on sustainability, governance, and advocacy — feed directly back into SSKM’s work for its members and its continued cooperation with CIPE.

SSKM thanks CIPE and the host organizations for a valuable exchange, and looks forward to continuing the conversation with its regional partners.