ССК предлага мерка за сини работни места – поддршка за обуки и целогодишно вработување

Сојузот на стопански комори на Македонија (ССК), во рамките на учеството во разгледувањето на Оперативниот план за вработување за 2027 година на Министерството за економија и труд, предложи мерки за создавање сини работни места (Blue Jobs), насочена кон поттикнување на вработувањето во дејностите поврзани со водните ресурси.

Предлогот има цел да создаде одржливи и целогодишни работни места во езерскиот и речниот туризам, аквакултурата и преработката на риба, управувањето со водите и пречистувањето на отпадните води, како и во обновливата енергија поврзана со водата. Иако нашата земја нема излез на море, трите природни езера, реките и акумулациите претставуваат значаен потенцијал за развој на сината економија, кој може да придонесе за нови вработувања и поголем економски развој на локалните заедници.

Мерката предвидува обуки во времетраење од еден до четири месеци кај познат работодавач, со стекнување практични знаења за занимања како водичи за водни активности, спасители, инструктори за водни спортови, оператори во аквакултурата и преработката на риба, како и техничари за третман и мониторинг на квалитетот на водата.

За лицата вклучени во обуките се предлага месечен надоместок од околу 13.000 денари, додека работодавачите би добивале до 12.000 денари месечно по лице за менторство, опрема и сертификација. Предлогот опфаќа и субвенции за вработување до 250.000 денари за млади до 29 години и до 220.000 денари за лица од ранливите категории. Дополнително, се предвидува бонус од 60.000 денари по лице за работодавачите кои сезонскиот работник ќе го вработат со целогодишен договор, исплатен во две фази – при склучување на договорот и по 12 месеци задржување на работникот.

Важен дел од предлогот е обврската работодавачите да вработат најмалку 50% од обучените лица и да го задржат нивното вработување најмалку 12 месеци. За 2027 година се предлага пилот-опфат од 150 лица, со почетен фокус на Охридско-струшкиот, Преспанскиот и Дојранскиот регион и можност за проширување кон Маврово, Тиквешкото Езеро и речните долини.

Мерката е насочена кон младите невработени лица до 29 години, долгорочно невработените, сезонските работници кои бараат целогодишно вработување и жените надвор од пазарот на трудот.

Предлогот произлегува од активностите на ССК во рамките на проектот GROWTH4BLUE, финансиран преку програмата Interreg IPA ADRION на Европската Унија, кој се спроведува од септември 2024 до август 2027 година. Проектот ги анализира потребите на пазарот на трудот во сината економија, побарувачката за конкретни вештини и можностите за одржливо вработување во Јадранско-јонскиот регион.

_________________

MCC Proposes a Blue Jobs Measure to Support Training and Year-Round Employment

The Macedonian Chambers of Commerce (MCC), as part of its participation in the consultations on the 2027 Operational Plan for Employment of the Ministry of Economy and Labour, has proposed a measure aimed at creating Blue Jobs and promoting employment in sectors related to water resources.

The proposal aims to create sustainable, year-round jobs in lake and river tourism, aquaculture and fish processing, water management and wastewater treatment, as well as water-related renewable energy. Although North Macedonia is a landlocked country, its three natural lakes, rivers and reservoirs offer significant potential for the development of the blue economy, which can contribute to job creation and stronger economic development in local communities.

The proposed measure includes training programmes lasting between one and four months, delivered in cooperation with a pre-identified employer. Participants would acquire practical skills for occupations such as water activity guides, lifeguards, water sports instructors, aquaculture and fish processing operators, as well as water treatment and water quality monitoring technicians.

The proposal includes a monthly allowance of approximately MKD 13,000 for individuals participating in the training programmes, while employers would receive up to MKD 12,000 per month per trainee to cover mentoring, equipment and certification costs. It also provides for employment subsidies of up to MKD 250,000 for hiring young people up to the age of 29 and up to MKD 220,000 for people from vulnerable groups. In addition, a bonus of MKD 60,000 per person is proposed for employers who retain seasonal workers through year-round employment contracts. The bonus would be paid in two instalments: MKD 30,000 upon signing the employment contract and a further MKD 30,000 after the employee has been retained for 12 months.

An important element of the proposal is the requirement for employers to hire at least 50% of the individuals who complete the training and retain them for a minimum of 12 months. For 2027, a pilot programme covering 150 participants is proposed, initially focusing on the Ohrid-Struga, Prespa and Dojran regions, with the possibility of expanding to Mavrovo, Lake Tikvesh and river valleys.

The measure targets unemployed young people up to the age of 29, the long-term unemployed, seasonal workers seeking year-round employment, and women currently outside the labour market.

The proposal builds on MCC’s activities within the GROWTH4BLUE project, funded by the European Union under the Interreg IPA ADRION Programme and implemented from September 2024 to August 2027. The project analyses labour market needs in the blue economy, demand for specific skills and opportunities for sustainable employment across the Adriatic-Ionian region.