Сина економија: рибарството и аквакултурата како потенцијал за одржлив развој

Сојузот на стопански комори на Македонија (ССК), како партнер во проектот „Сина економија – GROWTH4BLUE“, со поддршка на Европската Унија преку инструментот ИПА III, изработи сеопфатна анализа за состојбите, потенцијалите и предизвиците на сината економија во земјата, со фокус на клучните сектори и пазарот на труд.

Во рамки на анализата, рибарството и аквакултурата се издвојуваат како значаен сектор на сината економија, со потенцијал за унапредување преку одржливо користење на водните ресурси, воведување современи технологии и развој на нови економски активности.

Секторот рибарство учествува со 0,15% во БДП, а обезбедува вработување за 5.374 лица. Клучни производи во секторот се пастрмката и крапот.

Во земјата се регистрирани 14 риболовни друштва, а годишниот улов во 2023 година изнесувал 420 тони риба. Вкупното производство на риба достигнува околу 2.000 тони годишно, при што околу 90% потекнува од аквакултурно производство, што ја потврдува значајната улога на аквакултурата во обезбедувањето домашно производство и развојот на секторот.

Анализата покажува дека постои простор за понатамошен развој преку модернизација на аквакултурните фарми, унапредување на стандардите за безбедност на храната и воведување иновативни решенија. Како една од можностите се издвојува развојот на нови аквакултурни капацитети, со проценета инвестициска вредност од 8,5 милиони евра.

Истовремено, одржливото управување со водните ресурси е клучен предуслов за развој на секторот. Во таа насока, значајни се инвестициите во модернизација на водната инфраструктура, дигитализацијата на управувањето со водите, воведувањето системи за рано предупредување од поплави, како и примената на зелени технологии за третман на отпадни води.

И покрај развојниот потенцијал, анализата укажува и на предизвици, меѓу кои се потребата од дополнително унапредување на инфраструктурата, усогласување со европските стандарди и јакнење на капацитетите за одржливо управување со водните екосистеми. Во периодот 2024–2027 година се предвидуваат активности за модернизација на водната инфраструктура со проценета вредност од 120 милиони евра, како и развој на еко-туризам со потенцијал за дополнителни инвестиции од приватниот сектор.

Развојот на рибарството и аквакултурата претставува важен дел од пошироката визија за сината економија, која обезбедува баланс меѓу економските придобивки, создавањето нови работни места и заштитата на водните екосистеми.

_____________________________________

Blue Economy: Fisheries and Aquaculture as a Potential for Sustainable Development

The Macedonian Chambers of Commerce (MCC), as a partner in the “Blue Economy – GROWTH4BLUE” project, supported by the European Union through the IPA III instrument, has prepared a comprehensive analysis of the current situation, potential opportunities, and challenges related to the blue economy in the country, with a focus on key sectors and the labour market.

As part of the analysis, fisheries and aquaculture are identified as important sectors of the blue economy, with significant potential for further development through the sustainable use of water resources, the introduction of modern technologies, and the creation of new economic activities.

The fisheries sector contributes 0.15% to GDP and provides employment for 5,374 people. The key products in this sector are trout and carp.

There are 14 registered fishing associations in the country, while the annual fish catch in 2023 amounted to 420 tonnes. Total fish production reaches approximately 2,000 tonnes per year, with around 90% originating from aquaculture production, confirming the important role of aquaculture in ensuring domestic production and supporting the development of the sector.

The analysis indicates that there is significant room for further growth through the modernisation of aquaculture farms, the improvement of food safety standards, and the introduction of innovative solutions. One of the identified opportunities is the development of new aquaculture facilities, with an estimated investment value of EUR 8.5 million.

At the same time, sustainable water resource management is a key prerequisite for the development of this sector. In this regard, important priorities include investments in the modernisation of water infrastructure, digitalisation of water management, the introduction of flood early warning systems, as well as the application of green technologies for wastewater treatment.

Despite its development potential, the analysis also highlights several challenges, including the need for further infrastructure improvements, alignment with European standards, and strengthening capacities for the sustainable management of aquatic ecosystems. For the period 2024–2027, activities for the modernisation of water infrastructure are planned, with an estimated value of EUR 120 million, alongside the development of eco-tourism, which offers potential for additional private sector investments.

The development of fisheries and aquaculture represents an important component of the broader vision for the blue economy, which seeks to achieve a balance between economic benefits, the creation of new jobs, and the protection of aquatic ecosystems.