Сината економија отвора можности за нови работни места, но бара и нови вештини

Сината економија во земјава опфаќа значаен дел од економската активност, но нејзиниот иден развој ќе зависи и од тоа колку успешно ќе одговори на предизвиците на пазарот на труд – стареењето на работната сила во одделни сектори, недоволната застапеност на жените и потребата од нови дигитални и зелени вештини.

Според анализата за состојбите, потенцијалите и предизвиците на Сината економија во РС Македонија, изработена од Сојузот на стопански комори на Македонија (ССК), како партнер во проектот „Сина економија – GROWTH4BLUE“, со поддршка на Европската Унија, просечната возраст на работниците во земјоделството е 47 години, додека во туризмот е 32 години. Во структурата на работната сила доминираат мажите со 68%, наспроти 32% жени. Воедно, највисоката просечна нето-плата е регистрирана во хидроенергетиката и изнесува 49.040 денари.

Трендовите во вработувањето покажуваат различна динамика меѓу секторите. Во периодот 2017–2023 година, бројот на работни места во земјоделството е намален за 42%, додека во туризмот е зголемен за 9%. Овие податоци укажуваат на потребата од прилагодување на образовните и обуките програми кон новите потреби на економијата.

Особено значајни се инвестициите во дигитални и зелени вештини, модернизацијата на водниот менаџмент и развојот на нови технологии. Како еден од стратешките приоритети за периодот 2024–2030 година е предвидено обучување на 5.000 работници за зелени вештини.

Развојот на Сината економија не значи само подобро искористување на водните ресурси, туку и создавање поквалитетни работни места, поголемо учество на младите и жените и подобра поврзаност меѓу образованието, инвестициите и потребите на стопанството.

_____________

The Blue Economy Opens Opportunities for New Jobs, but Also Requires New Skills

The Blue Economy in the country accounts for a significant share of economic activity, but its future development will also depend on how successfully it responds to labour market challenges – the ageing workforce in certain sectors, the underrepresentation of women, and the need for new digital and green skills.

According to the analysis of the situation, potential and challenges of the Blue Economy in the Republic of North Macedonia, prepared by the Macedonian Chambers of Commerce, as a partner in the “Blue Economy – GROWTH4BLUE” project, with the support of the European Union, the average age of workers in agriculture is 47, while in tourism it is 32. Men account for 68% of the workforce, compared with 32% women. At the same time, the highest average net wage is recorded in hydropower, amounting to MKD 49,040.

Employment trends show different dynamics across sectors. Between 2017 and 2023, the number of jobs in agriculture decreased by 42%, while employment in tourism increased by 9%. These figures point to the need to adapt education and training programmes to the changing needs of the economy.

Investments in digital and green skills, the modernisation of water management, and the development of new technologies are particularly important. One of the strategic priorities for the 2024–2030 period is the training of 5,000 workers in green skills.

The development of the Blue Economy is not only about making better use of water resources, but also about creating higher-quality jobs, increasing the participation of young people and women, and strengthening the links between education, investment and the needs of the business sector.